BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Bàn chân bẹt ở trẻ là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt trong những năm đầu đời khi hệ xương, cơ và dây chằng vẫn đang phát triển. Nhiều phụ huynh lo lắng khi nhận thấy lòng bàn chân của trẻ phẳng và không có hõm cong rõ ràng. Tuy nhiên, bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ chưa chắc đã là bệnh lý vì vòm bàn chân thường cần thời gian để hình thành hoàn thiện.

Điều quan trọng là phân biệt đặc điểm phát triển bình thường với bàn chân bẹt có ảnh hưởng đến chức năng vận động. Nếu trẻ vẫn đi lại, chạy nhảy bình thường, không đau và không có dấu hiệu bất thường về dáng chân, có thể tiếp tục theo dõi trong quá trình lớn lên. Ngược lại, khi bàn chân bẹt đi kèm đau nhức, mất thăng bằng hoặc thay đổi dáng đi, trẻ nên được kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong của bàn chân thấp hoặc không hình thành rõ, khiến phần lớn lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất khi đứng. Trẻ sơ sinh thường chưa có vòm chân rõ rệt do cấu trúc bàn chân còn non nớt và lớp mô mềm dưới lòng bàn chân khá dày.

Khi trẻ lớn dần, hệ thống cơ, dây chằng và xương bàn chân tiếp tục phát triển, vòm chân có thể hình thành rõ hơn. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào việc lòng bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ để kết luận trẻ mắc bệnh. Cần xem xét thêm khả năng vận động, dáng đi, tình trạng đau và sự phát triển cân đối của hai chân.

Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt

Phụ huynh có thể quan sát bàn chân của trẻ khi đứng, đi bộ hoặc chạy nhảy. Một biểu hiện thường gặp là phần vòm phía trong hạ xuống khiến lòng bàn chân gần như áp sát mặt đất. Khi nhìn từ phía sau, gót chân có thể bị lệch và bàn chân có xu hướng đổ vào trong.

Dáng đi của trẻ cũng có thể thay đổi. Một số trẻ bước đi không vững, dễ vấp ngã hoặc có xu hướng đưa bàn chân vào trong khi di chuyển. Hai đầu gối có thể hướng vào nhau, tạo dáng chân giống chữ X. Khi vận động mạnh, trẻ có thể nhanh mỏi, kém linh hoạt hoặc không muốn tham gia các hoạt động chạy nhảy.

Đau ở lòng bàn chân, cổ chân, đầu gối hoặc vùng chân sau khi vận động cũng là dấu hiệu cần lưu ý. Tuy nhiên, không phải trẻ bị bàn chân bẹt nào cũng xuất hiện triệu chứng đau.

Nguyên nhân khiến trẻ bị bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt có thể liên quan đến yếu tố di truyền. Nếu cha hoặc mẹ có cấu trúc bàn chân bẹt, trẻ có thể có nguy cơ cao hơn do đặc điểm cấu tạo xương, dây chằng và mô liên kết.

Dây chằng lỏng lẻo cũng có thể khiến hệ thống nâng đỡ vòm bàn chân kém ổn định. Khi khả năng nâng đỡ giảm, vòm chân có thể hạ thấp trong quá trình chịu trọng lượng.

Ngoài ra, chấn thương, tình trạng viêm khớp kéo dài, thừa cân hoặc các vấn đề ảnh hưởng đến cơ và thần kinh cũng có thể liên quan đến biến đổi cấu trúc bàn chân. Một số bệnh lý thần kinh cơ hoặc bất thường bẩm sinh ở cột sống và chi dưới cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát bàn chân.

Sự chênh lệch chiều dài hai chân cũng cần được lưu ý vì có thể khiến cơ thể thay đổi cách phân bổ trọng lượng để duy trì thăng bằng. Khi đó, tư thế đứng và dáng đi có thể bị ảnh hưởng.

Cách điều trị bàn chân bẹt ở trẻ

Không phải mọi trường hợp bàn chân bẹt đều cần điều trị. Nếu trẻ không đau, vận động bình thường và không có biến dạng tiến triển, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ. Việc can thiệp cần dựa trên nguyên nhân, độ tuổi, mức độ biến dạng và ảnh hưởng thực tế đến chức năng vận động.

Với những trường hợp có triệu chứng, vật lý trị liệu có thể được áp dụng nhằm tăng cường sức mạnh cơ bàn chân và cẳng chân, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và hỗ trợ kiểm soát vận động. Một số bài tập có thể bao gồm kéo giãn cơ vùng gót, các bài tập nâng vòm chân hoặc vận động bàn chân với dụng cụ phù hợp dưới sự hướng dẫn chuyên môn.

Trong một số trường hợp, phương tiện chỉnh hình có thể được cân nhắc để hỗ trợ phân bổ lực và cải thiện cơ học bàn chân. Tuy nhiên, không nên tự ý lựa chọn hoặc sử dụng khi chưa được đánh giá phù hợp.

Phẫu thuật thường không phải lựa chọn đầu tiên và chỉ được cân nhắc trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn bàn chân bẹt cứng, biến dạng đáng kể, đau kéo dài hoặc các phương pháp bảo tồn không đạt hiệu quả. Việc quyết định phẫu thuật cần dựa trên đánh giá chuyên môn toàn diện.

Phát hiện và theo dõi bàn chân bẹt đúng cách sẽ giúp phụ huynh tránh lo lắng không cần thiết, đồng thời nhận biết sớm những trường hợp thực sự cần can thiệp để hỗ trợ trẻ phát triển khả năng vận động tốt hơn.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày cho bàn chân bẹt cho bé tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.